Chmod Hesaplayıcı (Dosya İzinleri)
Sahip, grup ve diğerleri için okuma, yazma ve çalıştırma izinlerini işaretleyin; sayısal (ör. 755) ve sembolik (rwxr-xr-x) karşılığını ve chmod komutunu anında görün. Ters yönde, sayıyı yazıp anlamını da öğrenebilirsiniz.
Linux dosya izinleri nasıl çalışır?
Linux’ta her dosya ve dizinin üç kullanıcı sınıfı için izinleri vardır: sahip (user), grup (group) ve diğerleri (others). Her sınıf için okuma (r = 4), yazma (w = 2) ve çalıştırma (x = 1) izinleri verilebilir; sayısal değer bu sayıların toplamıdır. Örneğin 7 = 4+2+1 (rwx), 5 = 4+1 (r-x), 4 = yalnızca okuma demektir.
Web siteleri için önerilen izinler
Paylaşımlı hostingte yaygın kabul gören değerler:
Dosyalar: 644
Sahip okuyup yazabilir; diğerleri yalnızca okuyabilir.
Dizinler: 755
Sahip tam yetkili; diğerleri dizini listeleyip girebilir.
Yapılandırma dosyaları: 600 veya 640
wp-config.php gibi parola içeren dosyalar için daha kısıtlayıcı izinler (sunucu yapılandırmasına göre 600, 640 veya 440).
777’den kaçının
Herkese yazma izni verir; ele geçirilmiş bir süreç dosyalarınızı değiştirebilir. Birçok güvenli sunucu yapılandırması 777 izinli PHP dosyalarını çalıştırmayı reddeder ve 500 hatası verir.
İzin hatalarını gidermek
“403 Forbidden” veya “500 Internal Server Error” hataları bazen yanlış izinlerden kaynaklanır. İzinleri cPanel Dosya Yöneticisi’nden veya SSH ile değiştirebilirsiniz. Dosya sayısı çok fazlaysa inode nedir rehberimize de göz atın. VPS sunucu kullanıyorsanız dosya sahipliğini (chown) de kontrol edin.
Sık sorulan sorular
chmod 755 ne demek?
Sahip okuma, yazma ve çalıştırma; grup ve diğerleri okuma ve çalıştırma iznine sahiptir (rwxr-xr-x). Dizinler için standart değerdir.
chmod 644 ne demek?
Sahip okuyup yazabilir, diğer herkes yalnızca okuyabilir (rw-r--r--). Web dosyaları için standarttır.
chmod 777 güvenli mi?
Hayır. Herkese yazma izni verir ve güvenlik riski oluşturur; neredeyse hiçbir web sitesi senaryosunda gerekli değildir.
Dört haneli izinler ne anlama gelir?
Baştaki hane özel bitlerdir: setuid (4), setgid (2) ve sticky bit (1). Web dosyalarında genellikle kullanılmaz.
Dizinde çalıştırma (x) izni ne işe yarar?
Dizinlerde x izni “arama” iznidir: dizine girmeyi ve içindeki dosyalara adıyla erişmeyi sağlar. r izni ise dizinin içeriğini listelemeye yarar. Web dizinlerinde 755’in yaygın olmasının nedeni budur; x izni olmayan bir dizindeki dosyalar web sunucusu tarafından okunamaz.
-R seçeneğini ne zaman kullanmalıyım?
chmod -R aynı değeri hem dosyalara hem dizinlere uygular; 755’i tüm dosyalara vermek gereksiz çalıştırma izni demektir. Dosyalar ve dizinler için farklı değer gerekiyorsa find komutuyla ayrı ayrı uygulayın: “find . -type d -exec chmod 755 {} +” ve “find . -type f -exec chmod 644 {} +”. FTP programıyla toplu düzeltme için dosya izinlerini toplu düzeltme rehberine bakın.
Hangi kullanıcı “sahip” sayılır?
Dosyayı oluşturan ya da chown ile atanan kullanıcıdır. Paylaşımlı hostingte PHP çoğunlukla hesabınızın kullanıcısıyla çalıştığı için dosyalarda 644, dizinlerde 755 yeterlidir. Dosyalar başka bir kullanıcıya aitse izni yükseltmek yerine sahipliği düzeltin; ayrıntılar güvenli dosya izinleri rehberimizde.
İlgili araçlar ve hizmetler
Sonuçlara göre bir sonraki adımı kolaylaştıran ilgili araçlarımız ve hizmetlerimiz aşağıda.
- .htaccess OluşturucuHazır .htaccess kuralları oluşturun: HTTPS’e ve www’ye yönlendirme, 301 yönlendirme, özel hata sayfaları, önbellek, sıkıştırma ve güvenlik başlıkları.Tarayıcıda çalışır
- Hash OluşturucuMetin veya dosya için MD5, SHA-1, SHA-256 ve SHA-512 hash değerlerini tarayıcınızda hesaplayın; dosya bütünlüğünü doğrulamak için hash karşılaştırın.Tarayıcıda çalışır
- Base64 Encode / DecodeMetni Base64’e kodlayın veya Base64’ü çözün; URL güvenli Base64 ve dosyadan Data URI desteği.Tarayıcıda çalışır
- Cron İfadesi OluşturucuZamanlanmış görevleriniz için cron ifadesi oluşturun veya mevcut ifadeyi Türkçe açıklamasıyla çözün; sonraki çalışma zamanlarını İstanbul saatiyle görün.Tarayıcıda çalışır
- URL Encode / DecodeTürkçe karakter, boşluk ve özel işaretleri URL’de güvenle kullanmak için yüzde kodlamasına çevirin veya çözün.Tarayıcıda çalışır
- CSS ve JS MinifyCSS ve JavaScript kodunuzu tarayıcınızda küçültün (minify), boyut tasarrufunu görün.Tarayıcıda çalışır