7/24 Türkçe destek:[email protected]Sistem durumuDestek talebi

Domain Nedir? Alan Adı Nasıl Alınır, Nasıl Seçilir?

Okuma süresi: 19 dk

Kısa yanıt: Domain (alan adı), internette bir web sitesine veya e-posta hizmetine ulaşmak için kullanılan, insanların hatırlayabileceği adrestir (ör. dticaret.com). Arka planda her alan adı, DNS sistemi aracılığıyla bir sunucunun IP adresine yönlendirilir. Alan adı satın alınmaz, belirli bir süre için kiralanır: Bir kayıt operatörü (registrar) üzerinden genel uzantılarda 1–10, .tr uzantılarında 1–5 yıllık dönemlerle kaydedilir ve süresi dolmadan yenilenmesi gerekir. Türkiye’de .tr uzantılı alan adları, 2022’den bu yana BTK tarafından işletilen TRABİS üzerinden tahsis edilir.

Bir web sitesi kurmanın ilk adımı çoğu zaman bir alan adı seçmektir. Doğru alan adı markanızın dijital kimliği olur; e-posta adreslerinizde, kartvizitlerinizde, reklamlarınızda yıllarca kullanılır. Yanlış seçilmiş veya yönetimi ihmal edilmiş bir alan adı ise yeniden markalaşma maliyetine, süresi dolup kaybedilen bir adrese ya da itibar sorunlarına yol açabilir. Bu rehberde alan adının nasıl çalıştığını, uzantı türlerini, Türkiye’deki .tr kurallarını, iyi bir alan adı seçmenin ölçütlerini ve kayıt, transfer, yenileme ile uyuşmazlık süreçlerini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

İçindekiler
  1. Domain nedir, nasıl çalışır?
  2. Alan adı, URL ve web sitesi arasındaki fark
  3. Domain ve hosting farkı
  4. Alan adı ekosistemi: ICANN, registry ve registrar
  5. Üst düzey alan adı (TLD) türleri
  6. Türkiye’de .tr alan adları ve TRABİS
  7. İyi bir alan adı nasıl seçilir?
  8. Alan adı nasıl alınır?
  9. Alan adı fiyatı neye göre değişir?
  10. WHOIS ve RDAP: alan adı bilgileri nasıl sorgulanır?
  11. Alan adını aldıktan sonra ilk adımlar
  12. DNS değişiklikleri neden hemen yansımaz?
  13. Alan adı transferi
  14. Süre dolumu, yenileme ve alan adının geri alınması
  15. Alan adı uyuşmazlıkları: UDRP
  16. Alan adı güvenliği
  17. Alan adı yönetiminde sık yapılan hatalar
  18. dticaret’te alan adı nasıl alınır ve yönetilir?
  19. Sık sorulan sorular
  20. Sonuç
  21. Kaynaklar

Domain nedir, nasıl çalışır?

İnternetteki her cihaz, IP adresi adı verilen sayısal bir adresle tanımlanır (ör. IPv4 için 203.0.113.10, IPv6 için 2001:db8::10). Bu adresleri ezberlemek pratik olmadığından, Alan Adı Sistemi (DNS – Domain Name System) insanların okuyabileceği adları IP adreslerine çevirir. Tarayıcınıza bir alan adı yazdığınızda kabaca şu adımlar gerçekleşir:

Domain nedir: alan adının IP adresine yönlendirilmesini anlatan illüstrasyon
  1. Bilgisayarınız, internet servis sağlayıcınızın veya seçtiğiniz bir DNS çözümleyicisine (resolver) adı sorar.
  2. Çözümleyici, yanıt önbelleğinde yoksa sırasıyla kök (root) sunuculara, ilgili uzantının (ör. .com) sunucularına ve son olarak alan adının yetkili ad sunucularına (nameserver) başvurur.
  3. Yetkili ad sunucusu, alan adının IP adresini içeren kaydı döndürür.
  4. Tarayıcı bu IP adresindeki sunucuya bağlanır ve web sitesini ister.

Bu işlem genellikle milisaniyeler içinde tamamlanır ve sonuç belirli bir süre (TTL) boyunca önbellekte tutulur.

Alan adının bölümleri

www.dticaret.com.tr gibi bir adres sağdan sola okunur:

www.dticaret.com.tr adresinin alt alan adı, ad, ikinci düzey ve üst düzey bölümlerine ayrılmış hâli
  • .tr – ülke kodlu üst düzey alan adı (ccTLD).
  • .com.tr – .tr altında ticari kullanım için ayrılmış ikinci düzey alan.
  • dticaret – sizin kaydettiğiniz ad.
  • www – alt alan adı (subdomain); alan adı sahibi tarafından serbestçe oluşturulabilir.

Temel DNS kayıtları

KayıtGöreviÖrnek kullanım
AAlan adını bir IPv4 adresine yönlendirirWeb sitesi sunucusu
AAAAAlan adını bir IPv6 adresine yönlendirirWeb sitesi sunucusu (IPv6)
CNAMEBir adı başka bir ada yönlendirirwww → ana alan adı veya CDN
MXE-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini belirtirKurumsal e-posta
TXTSerbest metin; doğrulama ve e-posta güvenliğiSPF, DKIM, DMARC, site doğrulama
NSAlan adının yetkili ad sunucularını belirtirHosting veya DNS sağlayıcısı
CAAHangi sertifika otoritelerinin SSL düzenleyebileceğini sınırlarSSL güvenliği

Alan adınızın hosting hesabınıza bağlanması, çoğu durumda NS kayıtlarının sağlayıcınızın ad sunucularına yönlendirilmesiyle yapılır. Adım adım anlatım için nameserver değiştirme rehberimize bakabilirsiniz. Değişiklikten sonra bir süre “DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN” hatası görürseniz bu hatanın çözüm rehberi yardımcı olacaktır.

Alan adı, URL ve web sitesi arasındaki fark

Günlük dilde birbirinin yerine kullanılsalar da bu kavramlar farklı şeyleri anlatır. Alan adı adresin kendisidir; URL, o adreste tek bir sayfanın tam yoludur; web sitesi ise o adreste yayınlanan sayfaların bütünüdür.

KavramÖrnekNeyi anlatır
Alan adıornek.com.trKaydettirdiğiniz ve DNS ile bir sunucuya bağlanan ad
Alt alan adıblog.ornek.com.trAlan adı sahibinin ayrıca kayıt yaptırmadan oluşturduğu ek ad
URLhttps://www.ornek.com.tr/urunler/Protokol, alan adı ve yol bilgisiyle tek bir kaynağın tam adresi
Web sitesiornek.com.tr’de yayınlanan sayfalarHosting sunucusundaki dosyaların ziyaretçiye görünen hâli
E-posta adresi[email protected]Aynı alan adının MX kayıtlarıyla bir e-posta sunucusuna bağlanmış kullanımı

Bu ayrımın pratik bir sonucu var: alan adını değiştirmeden hosting firmanızı, e-posta hizmetinizi ya da sitenizin tasarımını değiştirebilirsiniz. Alan adını kaybettiğinizde ise site de e-posta adresleri de birlikte erişilemez olur. Bir alan adının hangi sunuculara yönlendirildiğini DNS sorgulama aracıyla görebilirsiniz.

Domain ve hosting farkı

Alan adı bir adres, hosting ise o adreste duran binadır. Alan adı tek başına bir web sitesi yayınlamaz; sitenin dosyalarının, veritabanının ve e-postalarının çalıştığı bir sunucuya (hosting) ihtiyaç vardır. Bu ikisi farklı firmalardan alınabilir ve DNS ile birbirine bağlanır. Hosting’in ne olduğunu ve türlerini hosting nedir rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Alan adı ekosistemi: ICANN, registry ve registrar

Alan adı sisteminde birkaç farklı rol vardır ve bu rolleri bilmek, bir sorun yaşadığınızda kime başvuracağınızı belirler:

ICANN, registry, registrar ve alan adı sahibi arasındaki ilişki şeması
  • ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers): Küresel alan adı sistemini koordine eden, genel uzantılar (gTLD) için kuralları belirleyen ve kayıt operatörlerini akredite eden kâr amacı gütmeyen kuruluştur.
  • Registry (kayıt kuruluşu / uzantı yöneticisi): Bir uzantının veritabanını işleten kuruluştur. Örneğin .com’un registry’si Verisign’dır; .tr uzantıları ise TRABİS kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yönetilir.
  • Registrar (kayıt operatörü / kayıt kuruluşu): Alan adlarını son kullanıcılara satan ve registry nezdinde kaydeden yetkili firmadır. .tr için bu firmalara TRABİS’te “kayıt kuruluşu” denir.
  • Registrant (alan adı sahibi): Alan adını kendi adına kaydettiren kişi veya kurumdur. Alan adının tüm hakları ve yükümlülükleri registrant’a aittir.
  • Reseller (bayi): Bir registrar’ın altyapısını kullanarak alan adı satan firmadır.

Önemli bir pratik ipucu: Alan adınız, sizin adınıza (bireysel veya şirket bilgilerinizle) kayıtlı olmalıdır. Ajansınızın veya web tasarımcınızın adına kayıtlı bir alan adı, ilişki bozulduğunda ciddi bir sorun hâline gelebilir.

Üst düzey alan adı (TLD) türleri

Alan adının en sağdaki bölümüne üst düzey alan adı (TLD – Top-Level Domain) denir. Başlıca türleri şunlardır:

TürAçıklamaÖrnekler
Genel (gTLD)Herkesin kayıt yaptırabildiği klasik uzantılar.com, .net, .org, .info
Ülke kodlu (ccTLD)İki harfli ülke kodlarına dayanan uzantılar.tr, .de, .uk, .us
Yeni gTLDICANN’ın 2012 programıyla açılan yüzlerce yeni uzantı.shop, .online, .site, .istanbul
Sponsorlu (sTLD)Belirli bir topluluk için ayrılmış uzantılar.edu, .gov, .museum
İkinci düzey ccTLDÜlke kodu altında kategoriye göre ayrılmış alanlar.com.tr, .org.tr, .gen.tr, .edu.tr

Tüm domain uzantıları ve kayıt kuralları tek sayfada: hangi uzantının kimlere açık olduğunu ve hangi belgeyi istediğini oradan karşılaştırabilirsiniz.

Hangi uzantıyı seçmelisiniz?

  • Türkiye’de faaliyet gösteren işletmeler için .com.tr ve doğrudan .tr güven ve yerellik sinyali verir; kullanıcılar .com.tr’yi tanıdık bir Türk ticari uzantısı olarak algılar.
  • Uluslararası hedefleyen markalar için .com hâlâ en tanınan uzantıdır.
  • Markanızı korumak için ana uzantınızın yanında yaygın alternatifleri (ör. .com ve .com.tr) de kaydetmek, taklit ve oltalama (phishing) riskini azaltır.

Arama motoru açısından uzantı tek başına bir sıralama avantajı sağlamaz; ancak ülke kodlu uzantılar, Google’ın içeriğin hangi ülkeye yönelik olduğunu anlamasına yardımcı olan sinyallerden biridir. Uzantıların güncel fiyatlarını domain fiyatları sayfasında görebilirsiniz.

Türkiye’de .tr alan adları ve TRABİS

.tr uzantılı alan adları uzun yıllar ODTÜ bünyesindeki NIC.TR tarafından yönetildi. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu çerçevesinde hazırlanan düzenlemeyle yönetim BTK’ya devredildi ve .tr Ağ Bilgi Sistemi (TRABİS) 14 Eylül 2022’de hizmete başladı. Bu tarihten itibaren .tr alan adları, BTK tarafından yetkilendirilen kayıt kuruluşları aracılığıyla tahsis edilmektedir.

TRABİS 2022, a.tr 2023 ve ardından herkese açık .tr kaydını gösteren zaman çizelgesi

Belgeli ve belgesiz alan adları

TRABİS ile gelen en önemli değişikliklerden biri, .com.tr, .net.tr ve .org.tr gibi alanların artık belge istenmeden, “ilk gelen alır” esasıyla tahsis edilebilmesidir. Daha önce .com.tr için marka tescil belgesi, ticaret unvanı gibi belgeler gerekiyordu. Bazı alanlar ise hâlâ belgeye dayalıdır; örneğin .edu.tr, .gov.tr, .k12.tr, .tsk.tr ve .av.tr gibi alanlar ilgili kurum veya meslek mensubiyetinin belgelenmesini gerektirir (alan bazındaki güncel koşulları TRABİS üzerinden kontrol edin).

Doğrudan .tr alan adları

TRABİS, 14 Eylül 2023’te alan adlarının doğrudan .tr altında (ör. ornek.tr, TRABİS terminolojisiyle “a.tr” yapısı) tahsis edilmesi sürecini başlattı. Süreç kategoriler hâlinde ilerledi: İlk aşamada o tarihte tahsisli gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr, pol.tr ve k12.tr alan adlarının sahiplerine öncelik tanındı; ardından diğer uzantıların sahiplerine (ör. .com.tr sahipleri) öncelik dönemi tanındı. Tüm öncelik süreçleri tamamlandıktan sonra açılan genel kayıt döneminde doğrudan .tr alan adları herkese açık olarak “ilk gelen alır” esasıyla tahsis edilmeye başlandı.

Bu, Türkiye’de faaliyet gösteren bir marka için hem ornek.com.tr hem de ornek.tr seçeneğinin değerlendirilebileceği anlamına gelir. İkisini birlikte kaydedip birini diğerine kalıcı (301) yönlendirmeyle bağlamak, hem marka korumasını hem de tek bir kanonik adresi güvence altına alır.

.tr alan adlarında uyuşmazlıklar

Bir .tr alan adının marka hakkınızı ihlal ettiğini düşünüyorsanız, TRABİS kapsamında BTK tarafından yetkilendirilen uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcılarına başvurabilirsiniz. Bu yöntem, genel uzantılardaki UDRP sürecine benzer şekilde mahkemeye gitmeden daha hızlı bir çözüm yolu sunar. .com.tr alan adı kaydı ve koşulları için .com.tr alan adı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İyi bir alan adı nasıl seçilir?

İyi bir alan adı kısa, akılda kalıcı, telaffuzu ve yazımı kolay olandır. Seçerken şu ölçütleri göz önünde bulundurun:

Kısa ve kolay yazılabilir olsun

Teknik sınırlar oldukça geniştir: DNS’te tek bir etiket (iki nokta arasındaki bölüm) en fazla 63 karakter, tam alan adı en fazla 253 karakter olabilir. Ancak pratikte kısa alan adları daha kolay hatırlanır, daha az yanlış yazılır ve e-posta adreslerinde daha düzgün görünür. Telefonda söylediğinizde harf harf kodlamanız gerekmeyen bir ad seçin.

Karakter kurallarını bilin

Alan adlarında yalnızca harf (a–z), rakam (0–9) ve kısa çizgi (-) kullanılabilir. Kısa çizgi etiketin başında veya sonunda yer alamaz; büyük-küçük harf ayrımı yoktur. Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) gibi ASCII dışı karakterler, IDN (uluslararasılaştırılmış alan adı) standardıyla “xn--” ile başlayan Punycode biçimine dönüştürülerek kullanılabilir; ancak e-posta adreslerinde ve bazı yazılımlarda sorun çıkarabileceği için Türkçe karakterli alan adını yalnızca yönlendirme amaçlı kullanmak, ana adres olarak ise ASCII karşılığını tercih etmek daha güvenlidir.

Kısa çizgi ve rakamlardan kaçının

“dijital-ticaret-24.com” gibi adlar sözlü olarak aktarıldığında karışıklık yaratır. Rakamın yazıyla mı rakamla mı yazılacağı belirsizlik doğurur. Zorunlu değilse kısa çizgi ve rakam kullanmayın.

Marka haklarını kontrol edin

Seçtiğiniz ad başkasının tescilli markasıyla aynı veya karıştırılacak kadar benzerse, ileride uyuşmazlık sürecine veya hukuki taleplere muhatap olabilirsiniz. Kayıt öncesinde Türk Patent ve Marka Kurumu’nun marka araştırma hizmetinden kontrol yapın.

Anahtar kelime mi, marka mı?

Geçmişte “tam eşleşen alan adları” (exact match domain) arama sonuçlarında avantajlı görülürdü. Google, 2012’de düşük kaliteli tam eşleşen alan adlarının etkisini azaltan bir güncelleme yayımladı. Bugün kalıcı değer, akılda kalan ve büyümeye açık bir marka adındadır. Anahtar kelime içeren bir ad seçecekseniz, işinizi sınırlayıp sınırlamadığını düşünün.

Sosyal medya kullanıcı adlarını kontrol edin

Aynı adın başlıca sosyal medya platformlarında kullanılabilir olması, marka tutarlılığı sağlar.

Geçmişini araştırın

Daha önce kullanılmış bir alan adı alıyorsanız, eski içeriğini web arşivlerinden kontrol edin. Spam veya zararlı yazılım geçmişi olan bir alan adı, e-posta teslim edilebilirliğinde ve arama motorlarında sorun yaşatabilir.

Alan adı nasıl alınır?

Alan adı kaydı birkaç adımdan oluşur. Aşağıdaki adımlar genel uzantılar ve belgesiz .tr alanları için geçerlidir:

  1. Uygunluğu sorgulayın: Domain sorgulama aracında istediğiniz adı yazarak hangi uzantılarda boşta olduğunu kontrol edin.
  2. Uzantıyı ve süreyi seçin: Hedef kitlenize uygun uzantıyı (ör. .com.tr veya .com) ve kayıt süresini seçin. Uzun süreli kayıt, yenilemeyi unutma riskini azaltır.
  3. Sahiplik bilgilerini doğru girin: Alan adını kendi adınıza veya şirketinizin unvanıyla kaydedin; e-posta adresinin güncel ve size ait olduğundan emin olun. Doğrulama ve transfer bildirimleri bu adrese gelir.
  4. Gizlilik ve güvenlik ayarlarını açın: Destekleniyorsa iletişim bilgisi gizliliğini ve transfer kilidini etkinleştirin; kayıt hesabınızda iki adımlı doğrulamayı açın.
  5. Yenilemeyi planlayın: Kayıt kuruluşunuz otomatik yenileme sunuyorsa açın; sunmuyorsa bitiş tarihini takviminize ekleyip süre dolmadan yenileme talebinizi iletin.
  6. DNS’i yapılandırın: Alan adının ad sunucularını hosting sağlayıcınıza yönlendirin veya A/MX kayıtlarını girin; ardından SSL sertifikası ve kurumsal e-posta hizmetlerinizi kurun.

Alan adı fiyatı neye göre değişir?

Aynı adı farklı uzantılarda ya da farklı firmalarda sorguladığınızda farklı fiyatlar görürsünüz. Farkı yaratan başlıca etkenler şunlardır:

  • Uzantı: Her uzantının yöneticisi kayıt kuruluşlarından kendi ücretini alır, kayıt kuruluşu da buna kendi hizmet bedelini ekler. Bu yüzden .com, .com.tr ve yeni uzantıların fiyatları birbirinden farklıdır.
  • İşlem türü: Yeni kayıt, transfer ve yenileme ayrı ayrı fiyatlanır. İlk yıl için indirimli bir kayıt fiyatı, yenileme fiyatı hakkında bilgi vermez.
  • Premium adlar: Bazı uzantı yöneticileri kısa, akılda kalıcı ya da çok aranan adları normal tarifenin üstünde fiyatlandırır; bu adların yenileme ücreti de yüksek olabilir.
  • İkinci el adlar: Başkasına kayıtlı bir adı almak, kayıt ücretinden bağımsız olarak sahibiyle yapılan anlaşmaya dayanır; transfer ücreti bu bedele eklenir.
  • Kayıt süresi ve ek hizmetler: Çok yıllık kayıtta toplam tutar peşin ödenir. Kayıt bilgisi gizliliği, DNS barındırma, e-posta ve SSL gibi hizmetler ayrıca ücretlendirilebilir.

Kayıt, transfer ve yenileme ücretlerimizi uzantı bazında domain fiyatları sayfasında tek listede görebilirsiniz. Alan adı ücretleri kayıt operatörüne ödendiği için iade kapsamında değildir (iade politikası).

WHOIS ve RDAP: alan adı bilgileri nasıl sorgulanır?

Bir alan adının kim adına, hangi kayıt kuruluşu aracılığıyla, ne zaman kaydedildiğini ve ne zaman sona ereceğini öğrenmek için uzun yıllar WHOIS protokolü kullanıldı. ICANN, genel uzantılar için 28 Ocak 2025’ten itibaren WHOIS hizmeti zorunluluğunu sona erdirerek yerine RDAP (Registration Data Access Protocol) standardını getirdi. RDAP, verileri yapılandırılmış (JSON) biçimde, güvenli bağlantı üzerinden ve erişim kontrolüyle sunar.

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve benzeri düzenlemeler nedeniyle bireysel alan adı sahiplerinin kişisel bilgileri çoğu sorguda gizlenir; kayıt tarihi, bitiş tarihi, kayıt kuruluşu ve ad sunucuları ise genellikle görünür. Kendi alan adınızın veya merak ettiğiniz bir adın bilgilerini WHOIS sorgulama aracımızla görebilirsiniz.

Alan adını aldıktan sonra ilk adımlar

Kayıt tamamlandığında alan adı tek başına bir şey yayınlamaz. Kullanıma hazırlamak için şu sırayı izleyin:

  • Kayıt bilgilerini kontrol edin: Alan adının sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olduğunu ve iletişim e-postasının güncel olduğunu doğrulayın (alan adı iletişim bilgileri).
  • Hostinge bağlayın: Ad sunucularını hosting sağlayıcınızınkilerle değiştirin ya da A kaydını sunucunun IP adresine yönlendirin (alan adını hostinge bağlama).
  • E-postayı kurun: MX kayıtlarını e-posta hizmetinize yönlendirin; teslim edilebilirlik için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını ekleyin. Kayıtları MX sorgulama ve SPF kontrol araçlarıyla doğrulayın.
  • Tek bir ana adres belirleyin: Site HTTPS ile açılsın; www’li ve www’siz adreslerden birini ana adres seçip diğerini kalıcı (301) yönlendirmeyle ona bağlayın.
  • Yenileme tarihini not edin: Bitiş tarihini takviminize ekleyin; değerli adlarda birkaç yıllık kayıt düşünün.

Bu adımların ayrıntılı kontrol listesi alan adı aldıktan sonra yapılacaklar rehberimizde.

DNS değişiklikleri neden hemen yansımaz?

Ad sunucusu veya DNS kaydı değiştirdiğinizde, değişikliğin herkes için görünür olması biraz zaman alabilir; buna halk arasında “DNS yayılması” (propagation) denir. Aslında DNS bir yayılma sistemi değil, bir önbellek sistemidir: Dünyadaki çözümleyiciler, kaydın eski hâlini TTL süresi dolana kadar önbelleklerinde tutar. NS değişikliklerinde ise üst düzey alan adı sunucularındaki kayıtların TTL değeri genellikle daha uzundur. Bu yüzden:

  • Planlı bir taşıma öncesinde, ilgili kayıtların TTL değerini bir gün önceden düşürün (ör. 300 saniye).
  • Değişiklik sonrasında farklı ağlardan veya genel DNS kontrol araçlarıyla sonucu doğrulayın.
  • Eski sunucuyu, yeni kayıtların herkes tarafından görüldüğünden emin olana kadar kapatmayın.

Alan adı transferi

Alan adınızı bir kayıt kuruluşundan diğerine taşımaya transfer denir. Genel uzantılarda süreç ICANN’ın Transfer Politikası ile düzenlenir ve genellikle şu adımları içerir:

  • Mevcut kayıt kuruluşunda alan adının transfer kilidini (registrar lock) kaldırın.
  • Transfer yetki kodunu (Auth/EPP kodu) alın.
  • Yeni kayıt kuruluşunda transfer talebini bu kodla başlatın. Transfer genellikle bir yıllık yenileme ücretini içerir ve kalan süre korunur.
  • Gerekirse e-posta ile gelen onayı verin. Transfer birkaç gün içinde tamamlanır.

Önemli kısıtlamalar:

  • Mevcut politikada, yeni kaydedilen veya transfer edilen bir alan adı genellikle 60 gün boyunca başka bir kayıt kuruluşuna transfer edilemez. Sahiplik bilgilerinde yapılan bazı değişiklikler de 60 günlük bir kilit başlatabilir (kayıt kuruluşu, sahibin talebiyle bu kilitten vazgeçme seçeneği sunabilir).
  • ICANN’ın politika sürecinde bu kısıtlamaları 30 güne indiren ve sahiplik değişikliği kilidini kaldıran öneriler kabul edildi; değişiklikler yürürlüğe girene kadar 60 günlük kurallar geçerlidir. Hangi kuralın uygulandığını ICANN’ın Transfer Policy sayfasındaki güncel metinden kontrol edebilirsiniz.
  • .tr uzantılarında transfer, TRABİS kuralları çerçevesinde kayıt kuruluşları arasında yapılır.

Adım adım transfer süreci için domain transfer sayfamıza bakabilirsiniz.

Süre dolumu, yenileme ve alan adının geri alınması

Alan adının süresi dolduğunda genellikle şu aşamalardan geçer (genel uzantılar için; süreler kayıt kuruluşuna ve uzantıya göre değişebilir):

Alan adı süre dolumu, yenileme ek süresi, redemption ve pending delete aşamaları
AşamaNe olur?Tipik süre
Süre dolumuWeb sitesi ve e-posta çalışmayı durdurabilirBitiş tarihi
Yenileme ek süresi (grace)Normal ücretle yenilenebilirKayıt kuruluşuna ve uzantıya göre değişir; kayıt koşullarında yazar
Geri alma dönemi (redemption)Yalnızca ek geri alma ücretiyle kurtarılabilir30 gün
Silinme beklemesi (pending delete)Kurtarılamaz5 gün
Serbest bırakmaAlan adı yeniden herkesin kaydına açılır–

Süresi dolan değerli alan adları, serbest kaldıkları anda başkaları tarafından otomatik sistemlerle kaydedilebilir. Bu nedenle yenileme tarihi takip edilmeli (kayıt kuruluşunuz sunuyorsa otomatik yenileme açılmalı), kayıtlı e-posta adresi güncel tutulmalı ve önemli alan adları birden fazla yıl için kaydedilmelidir. .tr uzantılarındaki süreler TRABİS kurallarına tabidir; kayıt kuruluşunuzdan teyit edin.

Alan adı uyuşmazlıkları: UDRP

Genel uzantılarda, kötü niyetle kaydedilmiş ve markanızla karışıklık yaratan bir alan adı için UDRP (Tekdüzen Alan Adı Uyuşmazlık Çözüm Politikası) kapsamında WIPO gibi yetkili kuruluşlara başvurabilirsiniz. Başarılı bir başvuru için genellikle üç koşulun kanıtlanması gerekir: alan adının markanızla aynı veya karıştırılacak kadar benzer olması, kayıt sahibinin alan adı üzerinde meşru bir hakkı veya menfaatinin bulunmaması ve alan adının kötü niyetle kaydedilip kullanılması. Başvuru koşulları, ücretleri ve karar örnekleri WIPO’nun alan adı uyuşmazlıkları sayfasında yayımlanır.

Alan adı güvenliği

Alan adı, dijital varlıklarınızın anahtarıdır; ele geçirilmesi web sitenizin ve e-postalarınızın ele geçirilmesi anlamına gelir. Temel önlemler:

  • Kayıt kuruluşu hesabınızda iki adımlı doğrulama kullanın.
  • Transfer kilidini açık tutun.
  • Kayıtlı e-posta adresini, alan adının kendisine bağlı olmayan bir adreste tutmayı değerlendirin (alan adı çalışmazsa kurtarma e-postalarını alabilmek için).
  • Destekleniyorsa DNSSEC’i etkinleştirin; DNS yanıtlarının sahteciliğe karşı imzalanmasını sağlar.
  • E-posta sahteciliğine karşı SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını yapılandırın. Bu konuyu web sitesi güvenliği ve KVKK rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Alan adı yönetiminde sık yapılan hatalar

Alan adı sorunlarının büyük çoğunluğu teknik değil, yönetimseldir. En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

  1. Alan adını ajans veya çalışan adına kaydettirmek. İş ilişkisi sona erdiğinde alan adının kontrolünü geri almak zaman alabilir. Kayıt, her zaman işletmenin kendi unvanıyla yapılmalıdır.
  2. Kayıtlı e-posta adresini güncel tutmamak. Yenileme hatırlatmaları ve transfer onayları ulaşmaz; alan adı fark edilmeden süresi dolabilir.
  3. Ödeme kartının süresi dolduğunda otomatik yenilemenin başarısız olması. Kart bilgilerinizi güncel tutun ve yenileme tarihlerini kurumsal takviminize ekleyin.
  4. DNS değişikliklerini belgesiz yapmak. MX veya TXT kayıtlarında yapılan bir hata e-postaların kaybolmasına yol açabilir. Değişiklik öncesinde mevcut kayıtların bir kopyasını alın ve TTL değerini geçici olarak düşürün.
  5. Yalnızca tek bir uzantıyı korumak. Markanızın yaygın alternatif uzantılarını ve sık yapılan yazım hatalarını içeren varyasyonlarını kaydetmek, oltalama saldırılarında kullanılmalarını zorlaştırır.

dticaret’te alan adı nasıl alınır ve yönetilir?

  • Sorgulama ve kayıt: Domain sorgulama sayfasında adı yazın; boştaysa Satın Al ile kayıt talebinizi iletin. Talebinizi aldıktan sonra kaydı yapar, tamamlandığında sizi e-postayla bilgilendiririz.
  • .tr uzantıları: .tr alan adları tek seferde 1–5 yıl için kaydedilir; ayrıntılar .tr alan adı sayfamızda.
  • Ad bulma: Aklınızdaki ad alınmışsa domain isim önerici benzer ve marka dostu seçenekler önerir. Türkçe karakterli bir adın “xn--” ile başlayan karşılığını IDN Punycode dönüştürücü ile görebilirsiniz.
  • Yenileme: Yenileme faturası bitiş tarihinden önce oluşturulur ve e-postayla hatırlatılır; yenileme talebinizi kayıtlı e-posta adresinizden iletirsiniz (alan adı yenileme).
  • DNS yönetimi: dticaret’te hosting hesabınız varsa DNS kayıtlarını cPanel’deki Zone Editor’den kendiniz düzenlersiniz. Yalnız alan adı aldıysanız değişikliği kayıtlı e-posta adresinizden istersiniz.
  • Transfer: Alan adınızı başka bir firmadan getirmek için mevcut firmadan transfer kodunu alıp transfer talebi oluşturursunuz (transfer kodu alma).

Sorularınız için [email protected] adresine yazabilir ya da iletişim formunu kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Domain satın alınca sonsuza kadar benim mi olur?

Hayır. Alan adı, belirli bir süre için (genellikle 1–10 yıl) kaydedilir ve yenilendiği sürece sizde kalır. Süre dolup yenilenmezse belirli bekleme aşamalarından sonra yeniden kayda açılır.

Domain ve hosting aynı firmadan alınmak zorunda mı?

Hayır. Alan adı ve hosting farklı firmalardan alınabilir; ad sunucuları veya DNS kayıtları ile birbirine bağlanır. Aynı firmadan almak yönetimi kolaylaştırır, farklı firmalardan almak ise riskleri dağıtır.

.com.tr almak için belge gerekir mi?

TRABİS’in 14 Eylül 2022’de devreye girmesinden bu yana .com.tr, .net.tr ve .org.tr alan adları belge istenmeden, ilk başvuran esasıyla tahsis edilebilir. .edu.tr, .gov.tr veya .av.tr gibi bazı alanlar ise hâlâ belge gerektirir.

Alan adımı başka bir firmaya nasıl taşırım?

Mevcut firmada transfer kilidini kaldırıp transfer yetki kodunu (EPP) alır, yeni firmada bu kodla transfer başlatırsınız. Yeni kayıt veya son transferden itibaren genellikle 60 gün geçmeden transfer yapılamaz.

Süresi dolan alan adımı geri alabilir miyim?

Yenileme ek süresi içindeyseniz normal ücretle, geri alma (redemption) dönemindeyseniz ek ücretle kurtarabilirsiniz. Silinme beklemesi aşamasına geçen alan adı ise kurtarılamaz ve serbest kaldığında yeniden kayda açılır.

Türkçe karakterli alan adı almalı mıyım?

Türkçe karakterli alan adları IDN standardıyla kaydedilebilir, ancak e-posta ve bazı yazılımlarda uyumluluk sorunları yaşanabilir. Ana adres için ASCII karakterli bir ad kullanıp Türkçe karakterli sürümü yönlendirme olarak değerlendirmek daha güvenlidir.

Alan adı en fazla kaç yıllığına kaydedilebilir?

Genel uzantılarda (.com, .net gibi) kayıt en fazla on yıllık süre için yapılabilir. .tr uzantılarında tek seferde en az bir, en fazla beş yıl seçilir ve yenilemeyle birlikte toplam süre beş yılı aşamaz. Uzun bir süre seçmek, yenilemeyi unutma riskini azaltır.

.tr ile .com.tr arasındaki fark nedir?

İkisi de Türkiye’nin ülke kodlu uzantısı altındadır. ornek.com.tr adı .tr’nin ticari alt alanına, ornek.tr ise doğrudan .tr’nin altına kaydedilir. Belgesiz alanlarda ikisi de “ilk gelen alır” esasıyla tahsis edilir. Markanızı korumak için ikisini birlikte kaydedip birini diğerine kalıcı yönlendirmeyle bağlayabilirsiniz; uzantıların kurallarını tüm uzantılar sayfasında karşılaştırabilirsiniz.

Bir alan adının boşta olup olmadığını nasıl anlarım?

Domain sorgulama sayfasına adı yazın; sonuç her uzantı için ayrı gösterilir. Ad kayıtlıysa WHOIS sorgulama ile kayıt kuruluşunu ve bitiş tarihini görebilirsiniz. Bitiş tarihi geçmiş ve yenilenmemiş bir ad, süre dolumu aşamalarını tamamladıktan sonra yeniden kayda açılır.

DNS değişikliğinin yayıldığını nasıl kontrol ederim?

DNS yayılma kontrolü aracı, kaydın yetkili ad sunucusunda ve Cloudflare ile Google çözümleyicilerinde güncellenip güncellenmediğini gösterir. Eski değer görünmeye devam ediyorsa kaydın TTL süresi dolana kadar beklemek gerekir; TTL’nin ne olduğunu TTL nedir rehberimizde anlattık.

Alan adını şirket kurmadan, şahıs olarak alabilir miyim?

Evet. Genel uzantılar ve .com.tr gibi belgesiz .tr alanları gerçek kişiler adına da kaydedilebilir. .av.tr, .edu.tr ya da .gov.tr gibi belgeli alanlarda ise ilgili meslek ya da kurum belgesi istenir. Alan adını bir işletme için kullanacaksanız kaydı baştan şirket unvanıyla yaptırmak, ileride sahiplik değişikliği ihtiyacını ortadan kaldırır.

Sonuç

Alan adı, markanızın internetteki kalıcı adresidir ve iyi yönetildiğinde yıllarca değer kazanır. Kısa, akılda kalıcı ve marka haklarına saygılı bir ad seçin; kendi adınıza kaydedin; otomatik yenileme, transfer kilidi ve iki adımlı doğrulamayı açın; DNS kayıtlarınızı doğru yapılandırın. Bu temel adımlar, alan adınızla ilgili sorunların çok büyük bölümünü daha ortaya çıkmadan önler.

Kaynaklar

Aklınızdaki alan adı boşta mı?